Zijn hele leven legde Constant in zijn schilderijen de gruwelijkheden van oorlog vast, een wereld die ondanks internationale vredesmissies en -overleg, nog altijd bestaat. In de films vertellen verschillende mensen hoe ze er vandaag de dag naar kijken. Er doen museumbezoekers en -vrijwilligers aan mee, evenals scholieren, schrijvers, dichters, theatermakers, fotografen, journalisten en muzikanten. ‘We brengen Constants werk naar een nieuwe generatie kijkers’, zegt museumdirecteur Anne de Haij. ‘Sommige deelnemers ondervonden zelf oorlog en geweld en kwamen op de vlucht naar Nederland.’

Vierluik

Het museumgebouw is vanwege een gemeentelijke renovatie gesloten. Daarom draagt het museum met verschillende bruiklenen bij aan de tentoonstelling Constant 1 0 1: The Future Can be Humane die van 5 november 2021 t/m 27 maart 2022 in het Cobra Museum is te zien. De Fondation Constant viert dat het dit jaar 101 jaar is geleden dat beeldend kunstenaar Constant Nieuwenhuijs (1920-2005) werd geboren. De korte films van filmmaker Gerrit Schreurs kun je los van elkaar bekijken, samen vormen ze een vierluik. Ze gaan over Verschroeide aarde (III) (1951), Executie (1982), De opstand (1985) en De verdrevenen (1999). Dat laatste schilderij is een belangrijk werk in de tentoonstelling van het Cobra Museum.

Doodgeschoten

Mogelijk herinnerde de Korea-oorlog in 1950 Constant aan de tactiek van de Sovjettroepen aan het Oostfront, de tactiek van de Verschroeide aarde, zoals hij het schilderij noemde. Het werk is vooral een waarschuwing voor de verschrikking van oorlogen. Executie schilderde Constant naar aanleiding van de moord in El Salvador op vier Nederlandse IKON-journalisten. Ze maakten een reportage over de gewelddadige burgeroorlog en werden door militairen van het regeringsleger opgewacht en doodgeschoten. 

Vluchtelingen

Voor De opstand liet Constant zich inspireren door de Parijse Commune, een revolutionaire regering die van 18 maart 1871 over Parijs heerste tot ze een paar maanden later op 28 mei bloedig werd neergeslagen. De verdrevenen ten slotte schilderde Constant in 1999 ten tijde van de Kosovo-oorlog. Daarbij liet hij zich inspireren door de cover van Time Magazine met een lange rij vluchtelingen.

Gedicht, tekening…

De films zijn te zien op de website van het museum en komen ook op de sociale media-kanalen. Ze laten je door de ogen van de sprekers kijken. Het Stedelijk Museum Schiedam hoopt mensen erdoor te inspireren en vraagt kijkers werk te maken. Dat kan een gedicht, tekening, muziek of iets anders zijn dat je per mail naar het museum kan sturen. Op de website van het museum lees je daar na de zomer meer over.

Intellectuele brein

Het Stedelijk Museum Schiedam heeft een omvangrijke CoBrA-collectie, waarbij het oeuvre van Constant, initiator en het intellectuele brein achter de Nederlandse CoBrA-tak, een belangrijke plaats inneemt. Sinds 2008 beheert het museum ook een groot aantal werken uit de nalatenschap, die de Foundation Constant in langdurig bruikleen aan het museum heeft overgedragen. Dat werk komt uit het Amsterdamse atelier, waar Constant vanaf 1964 werkte en dat destijds met hulp van het Stedelijk Museum Schiedam is ontruimd.

Collectie Nederland

Constant is vooral bekend vanwege zijn CoBrA-werk en het project Nieuw Babylon in de jaren zestig. In de periode vanaf 1971 tot aan zijn dood keerde hij terug naar de schilderkunst. In deze werken laat hij een grote betrokkenheid bij de wereld zien. Met deze schilderkunst ontstaat een compleet overzicht van Constants latere werk dat nog in geen enkel museum aanwezig is. De schilderijen zijn dus niet alleen voor het Stedelijk Museum Schiedam maar ook voor de ‘Collectie Nederland’ van groot belang.

Met dank aan

Gemeente Schiedam, Fondation Constant, SodaFabriek Schiedam, S’DAM