Unisono 16: L.A. Raeven, SHIVERING EMOTIONS.
10 juni – 26 augustus 2007

Onder de titel Unisono maakt het Stedelijk Museum Schiedam sinds 1998 tentoonstellingen van jonge Nederlandse of in Nederland woonachtige kunstenaars en kunstenaars die later in hun carrière een nieuwe of vernieuwende weg zijn ingeslagen. In de tentoonstelling zijn twee nieuwe werken en drie werken te zien die nog niet eerder in Nederland zijn getoond.

L.A. Raeven (Liesbeth en Angelique Raeven, Heerlen 1971) maken sinds het einde van de vorige eeuw in een vrij hoog tempo aangrijpende films en video's en zij geven performances. Hun werk gaat over het gevecht rond het bepalen van de eigen identiteit in een wereld waar uitwassen in de mode- en modellenwereld, vergaande onderlinge afhankelijkheid en het taboe van rassenvermenging een belangrijke invloed hebben op jonge mensen.
L.A. Raeven hebben in de afgelopen jaren voor onrust in de kunstwereld gezorgd. Hun werk is zo uitgesproken dat de toeschouwer niet anders kan dan zich een sterke mening vormen. Felle artikelen in kranten en kunsttijdschriften, kritische televisie-interviews zorgen ervoor dat L.A. Raeven hun doel bereiken: kijk kritisch naar de maatschappij, want de horror die wij weergeven zit niet in ons alleen maar die zie je overal om je heen.

NO WHITES (2007)
De film NO WHITES stelt het taboe over het creëren van de ‘perfecte mens' aan de orde gebaseerd op het schoonheidsideaal. Tegenwoordig is voor velen uiterlijke schoonheid belangrijker dan intelligentie.
Je kunt als alleenstaande blanke vrouw bij een spermabank niet om een zwarte donor vragen.
De spermabanken zijn van mening dat een kind er het meeste baat bij heeft wanneer het op de ouder(s) lijkt. In een relatie wordt er niet rationeel nagedacht over het uiterlijk van de kinderen die het stel krijgt. Als alleenstaande vrouw zijn er ineens veel meer mogelijkheden, waardoor je je gaat afvragen hoe je kind eruit moet gaan zien.
Het meisje in de film, Liz, wil niet dat haar kind op haar lijkt. Zij wil juist dat haar kind geen van haar negatieve eigenschappen heeft en zoekt daarom een perfecte tegenpool van zichzelf. In onze maatschappij is er een enorme vrees voor het ‘designen' van een baby en is men bang voor alles dat maakbaar is. Het wordt ook als egocentrisch ervaren. Liz vindt het juist egocentrisch van haar ouders dat ze haar gemaakt hebben zonder erbij na te denken hoe ze eruit zou gaan zien. Vooral omdat het uiterlijk in deze samenleving zo belangrijk is geworden. Als je knap bent, heb je meer succes. En willen we niet allemaal het beste voor onze kinderen.
Het feit dat deze film in Zuid-Afrika is opgenomen, geeft het verhaal een extra dimensie. Het taboe van rassenmixen is daar nog steeds aanwezig. Zuid-Afrika staat nog steeds gelijk aan Apartheid. Officieel is het afgeschaft maar in de praktijk speelt het nog volop en ondervinden velen er nog steeds de gevolgen van. Niet elke blanke steunde het apartheidsregime, velen hebben zich geschaamd voor de segregatie, daar is Liz een goed voorbeeld van.

MINDSHARE (2007)
MINDSHARE is een installatie die bestaat uit een registratie van een performance die geprojecteerd wordt op een ziekenhuisbed. L.A. Raeven zijn als een Siamese tweeling met elkaar verbonden doordat hun haar in elkaar gevlochten is. Siamese tweelingen delen vaak een orgaan, waardoor ze onvermijdelijk op elkaar zijn aangewezen. L.A. Raeven voelen dit zo sterk, dat ze vaak het gevoel hebben zelfs nog meer verbonden met elkaar te zijn. Veel Siamese tweelingen zouden immers dolgraag losgekoppeld worden van hun zus of broer, maar zij kiezen er voor om juist bij elkaar te zijn. L.A. Raeven hebben het gevoel dezelfde gedachten en geest te delen; ze kunnen letterlijk en figuurlijk voelen wat de ander denkt. Dat betekent dat ze niet kunnen handelen als individu en dat wordt door de buitenwereld vaak als problematisch gezien, of zeg maar ziekelijk. Daarom liggen L.A. Raeven in dit werk niet voor niets in een ziekenhuisbed. De titel MINDSHARE is ook een marketingterm om aan te geven dat men op dezelfde wijze probeert te denken als de consument met het doel: meer verkopen.

Echos of Despair (2007)
Echos of Despair gaat over de machtspositie van de mode-industrie. De op het eerste gezicht liefdevolle handen van A. staan als een metafoor voor de mode-industrie die het model een dwingende moraal oplegt. De handen zijn dwingend en het meisje wordt geforceerd water te drinken, het is een nachtmerrie. De mode-industrie beweert dat ze het goed voor heeft met hun modellen, dat ze goed voor zichzelf moeten zorgen, maar op zo'n manier dat ze doorslaan in te veel van het goede. Je kunt ook te gezond willen eten, je kunt ook te veel water drinken en je kunt ook te veel sporten. Als onwetende toeschouwer, kijkend naar billboards met mooie superslanke modellen, worden we verleid door dat wat we als supermooi ervaren. Maar we moeten ons realiseren dat het vaak een fanatiek, hard en desastreus leven van het model eist, dat we in feite in stand houden door er alleen al naar te willen kijken.

5200 ml (2005)
In deze video zit een jong, dun meisje in haar ondergoed op een wit matras afgezonderd in een witte ruimte, geïsoleerd van de rest van de wereld. Zij pijnigt zichzelf met het volgen van een vloeibaar dieet. Alle ‘vaste' etenswaren zijn verboden. Zij staat zichzelf alleen vloeibaar voedsel toe. We zien hoe ze langzaam steeds meer geobsedeerd raakt door haar gewicht. Iedere keer als ze iets gedronken heeft en iedere keer als ze naar de wc is gegaan, weegt ze zich. Haar gedachten schrijft ze op in haar dagboek (“One hundred grams appeared from thin air. It's a mystery.”). In korte tijd werkt ze 5200 ml naar binnen en je ziet haar steeds zieker worden.
Onze westerse maatschappij lijkt volgens L.A. Raeven uit twee stromingen te bestaan. Er is een toenemend percentage mensen dat te veel eet en drinkt en een deel van de bevolking is juist uit op een gezond lichaam. In het afgelopen decennium is het vrij normaal in het straatbeeld geworden dat met name vrouwen met een flesje water rondlopen. Veel water drinken, minimaal 2 liter per dag, is goed voor lichaam en geest. Hoe meer, hoe beter en daar bestaat geen grens voor. In de praktijk blijkt die grens er wel te zijn. Ook door te veel water te drinken kun je jezelf vergiftigen. Water onttrekt natrium aan het lichaam. Te veel water drinken zorgt ervoor dat het natriumgehalte in het bloed te laag wordt, dat zelfs zou kunnen leiden tot een hartstilstand. Veel meisjes met een eetprobleem leven een geïsoleerd bestaan. Zij willen niet dat anderen zich bemoeien met hun afwijkend eetgedrag, maar juist door die isolatie wordt de obsessie erger.
Het is nog het enige waarover zij nadenken.

Kelly (2005)
In 2005 hebben L.A. Raeven een meisje gezocht in Manhattan die Kelly kon spelen. Het personage van Kelly is ontstaan uit een zoektocht op Internet. Ze hebben haar gevonden op een weblog voor mensen met eetproblemen die schrijven over hun gevecht met de overdaad aan keuzes in de winkels.
In de film gaat zij dagelijks op zoek naar gratis ‘food samples', dit zijn kleine hapjes die winkels aanbieden om hun producten te verkopen. Kelly probeert ze niet alleen, maar verzamelt de hapjes en eet die thuis op. Hierdoor hoeft Kelly geen eten te kopen en zich niet schuldig te voelen als ze iets kiest dat in haar ogen ‘verkeerd' is. Ze gaat alleen naar winkels waar de 'sophisticated & succesfull people' boodschappen doen. Op die manier heeft Kelly het gevoel dat ze een van hen is. Vaak zijn de hapjes niet echt gratis. Bij een soepbar kun je wel een keer soep proberen, maar het is wel de bedoeling dat je daarna wat koopt. Kelly doet dat niet. Ze gaat tientallen winkels per dag af en proeft alle verschillende soepen. Ze verzamelt vervolgens de ‘food samples' die koud zijn en verbergt die in haar tasje. Bij thuiskomst zet Kelly de samples in haar koelkast om ze later te eten.
Bezoekers van de tentoonstelling in het Stedelijk Museum Schiedam kunnen de obsessie van Kelly ervaren. Door een geurmachine ruikt men de geur van bijvoorbeeld brood, kaas of een barbecue.
L.A. Raeven hebben de machine en de geuren gekocht, die in winkels worden toegepast om meer te verkopen. Geuren zijn volgens L.A. Raeven een onderdeel van de manupulatieve marketingstrategie van veel winkels.
Kelly is geobsedeerd door de geuren. Ze ruikt het voedsel zonder het te eten. Tegelijkertijd is ze heel benauwd voor de vette lucht. Kelly is bang dat ze door te ruiken calorieën inneemt en dikker wordt. Het dagboek waarin zij haar zoektocht beschrijft, hoort de bezoeker als voice over in de film.

terug naar tentoonstellingsarchief

L.A. Raeven,
Echoes of Despair
2005  
Courtesy: Ellen de Bruijne Projects
Amsterdam