GROEI.
Aanwinsten 2003 – 2007
21 oktober 2007 – 6 januari 2008

Het Stedelijk Museum Schiedam laat met de tentoonstelling GROEI een royale selectie zien uit de 324 aanwinsten die het de laatste vijf jaar met steun van subsidiënten, fondsen, sponsors en bruikleengevers verwierf. De aanwinsten hebben zowel betrekking op de Nederlandse kunst na 1945 als op de cultuurhistorische collectie . Het overzicht wil het beste van beide: gedeelde karakteristieken naar voren halen, met een open oog voor het eigene van elk kunstwerk. De titel GROEI verwijst naar de uitbreiding van de museumcollectie, maar geldt ook als motto waarin de vitaliteit van de kunst weerklinkt.

Maria Roosen en Karel Appel naast Constant en Van Lieshout
Drie reusachtige rode zonnebloemen slingeren zich aan één stengel door een zaal: het kunstwerk Bloedverwanten (2006) van Maria Roosen verduidelijkt meteen de betekenis van de titel GROEI . De sculptuur is een toonbeeld van vruchtbaarheid, groeikracht en saamhorigheid; voor een collectie eveneens belangrijk. Het aanwinstenoverzicht bevat een scala aan bespiegelingen over de levenskracht van de kunst en de (menselijke) natuur.
Zo rekent het tweeluik The end of the end (2004/2005) van Esther Tielemans af met de mythe dat de schilderkunst uitgeput zou zijn. Een glanzend zwart vlak links weerkaatst de bonte vegetatie die rechts oprukt. Tielemans combineert de lichte en duistere kanten van het bestaan die, ook elders op de tentoonstelling, met elkaar om de voorrang strijden.
De kleurige, uit papier gevouwen Vogel (1950) van Karel Appel is een teken van hoop, verwant aan de Duif (1952) op een tekening van Constant. In dezelfde jaren maakte Constant echter ook de serie 8 x la Guerre , die het museum in 2003 door een schenking van de Vereniging van Vrienden verwierf. Onvermijdelijk blijkt hier dat de menselijke groei en vooruitgang geen synoniemen zijn. 8 x la Guerre (1951) toont in contrastrijk zwartwit de ramp van het oorlogsgeweld. Het is, meer dan de verbeelding van een historische gebeurtenis, een aanklacht tegen de continue vernietigingsdrift. Dit sociaal engagement tekent de kunstenaarsgeneratie die na de Tweede Wereldoorlog opkwam, maar leeft ook nu, bijvoorbeeld in het werk van Atelier van Lieshout. Het museum kocht van Van Lieshout het werk Man met Wagen (2003), waarin een man op handen en voeten slaaf is van de kar die hij trekt.
Een apocalyptisch visioen over het vergroeien van mens en machinerie verschijnt ook op groot formaat in de tekening Het Vlot (2007) van Hans de Wit, herinnerend aan de beruchte schipbreuk van de Medusa. In de filmische dynamiek van dit gedetailleerd getekende panorama is het schip echter omgevormd tot een levend oorlogsvoertuig.
Ogenschijnlijk nuchtere registraties van de veranderende samenleving zien we bij Jurriaan Molenaar, Edwin Zwakman en Frank van der Salm. Zij nemen de verstedelijking onder de loep, met gedetailleerde uitsneden van architectuur en infrastructuur. Molenaar, wiens werk deel uitmaakt van de schenkingen van de Stichting Altena Boswinkel Collectie, maakt schilderijen met een buitengewoon ruimtelijke werking. Het is of hij fragmenten van alledaagse beton- en glasbouwsels heeft gesloopt en naar binnen gebracht, ware het niet dat zijn gestileerde constructies voor brokstukken veel te verfijnd zijn.
Van der Salm legt met zijn technische camera de verrijzenis vast van metropolen wereldwijd. Dankzij een schenking van de Vereniging van Vrienden kon het Stedelijk Museum Schiedam vier voorbeelden verwerven van deze iconen van de urbanisatie.

Cultuurhistorische collectie
Ook de cultuurhistorische collectie is uitgebreid met bijzondere (kunst)voorwerpen. De belangrijkste schenking is een Stilleven uit circa 1635 van de Schiedamse kunstenaar Gerrit van Vucht, dat door bemiddeling van de Vereniging Rembrandt werd verworven.
De omvangrijkste schenking is van het vorig jaar opgeheven muziekcorps van de scheepswerf Gusto. Een fraaie selectie kostuums en bijbehorende artikelen is opgenomen in de museumcollectie. Hoewel de cultuurhistorische collectie in wisselende presentaties Op Locatie in het Stadskantoor aan het Stadserf wordt getoond, zijn deze voorwerpen nu met het algehele aanwinstenoverzicht te zien in het Stedelijk Museum Schiedam.

Terug naar tentoonstellingsarchief

Frank van der Salm
Arcade, 2006
endura/dibond/perspex 170 x 120 cm
collectie Stedelijk Museum Schiedam

Gerrit van Vucht
Stilleven, ca.1635
olieverf op paneel, 50,0 x 43,5 cm
bemiddeling Vereniging Rembrandt
foto: Bob Goedewaagen