In meer dan honderd jaar zijn de collecties van het Stedelijk Museum Schiedam uitgegroeid tot een rijk bezit. Het museum heeft vier collecties: een collectie moderne en hedendaagse Nederlandse beeldende kunst, een collectie kunst- en cultuurhistorische voorwerpen die betrekking hebben op het verleden van Schiedam, een collectie van voorwerpen uit de jeneverindustrie van Schiedam en locale archeologie.

Sinds 1954 profileert het Stedelijk Museum Schiedam zich als het museum voor hedendaagse Nederlandse kunst. Tot de belangrijkste kerncollectie van het Stedelijk Museum Schiedam behoren circa 250 CoBrA -werken. De collectie moderne en hedendaagse kunst wordt regelmatig verrijkt met aankopen van werken van kunstenaars zoals Henri Jacobs, Fransje Killaars, Koen Vermeule, herman de vries, Marlies Appel, en vele anderen. In de afgelopen tien jaar is de collectie moderne en hedendaagse kunst sterk in omvang toegenomen door een aantal schenkingen van de collecties van de heer en mevrouw T. de Vos, de heer C. van der Geer, Altena-Boswinkel Collectie en de heer en mevrouw G. Verweij.

In 1899 besloot de gemeenteraad van Schiedam om de particuliere verzameling van Majoor Gerrit Visser Bastiaansz. bestaande uit oudheidkundige voorwerpen zoals objecten uit de schutterij, archeologische voorwerpen en diverse antiquiteiten die bewaard werd in de Sint Joris Doelen tot Stedelijk Museum Schiedam te bestempelen. Een jaar later werd een bescheiden budget beschikbaar gesteld voor inrichting, onderhoud en aankopen. Vanaf 1909 was het museum, eerst alleen nog op woensdagmiddag, open voor het publiek.

Vanaf 1926 werd de collectie uitgebreid met kunstobjecten. In 1954 legde het Stedelijk Museum Schiedam de grondslag voor het beleid dat nog steeds actueel is: het verzamelen en tonen van Nederlandse eigentijdse kunst. De collectie moderne kunst is opgebouwd uit een aantal avant-garde stromingen: allereerst CoBrA in de jaren vijftig, informele kunst en ‘abstract-expressionistische' tendensen, vervolgens systematische kunst en ‘geometrische' abstractie in de jaren zestig, en in de jaren zeventig fundamentele schilderkunst en op de schilderkunst reflecterende tendensen. Werken uit deze stromingen zijn aangekocht in de tijd dat zij ‘actueel' waren. Omdat het museum nog steeds de doelstelling uit 1954 hanteert, worden aankopen van jonge Nederlandse en in Nederland wonende kunstenaars aangekocht.

Er is in Nederland slechts een klein aantal musea dat structureel aandacht schenkt aan naoorlogse en hedendaagse kunst van eigen bodem. De keuze voor deze unieke positionering is een verrijking voor het kunstaanbod in de regio Rijnmond.