De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2013 De genomineerden: Zoro Feigl, Esther de Graaf, Saskia Noor van Imhoff, Chaim van Luit, Femmy Otten

Het Stedelijk Museum Schiedam presenteert van 9 maart tot en met 16 juni 2013 de tentoonstelling De Volkskrant Beeldende Kunst Prijs 2013. De genomineerden: Zoro Feigl, Esther de Graaf, Saskia Noor van Imhoff, Chaim van Luit, Femmy Otten.

Vijf getalenteerde kunstenaars, jonger dan 35 jaar, zijn gekozen door kunstscouts. Hun werk weerspiegelt het avontuur en de diversiteit van de actuele kunst. Behalve schilderingen en reliëfs op de muur, zijn er ijle bouwsels van draad en karton, maar ook multimedia-installaties en elektrisch aangedreven sculpturen. De prijs beleeft haar zevende editie en wordt georganiseerd in samenwerking met de Volkskrant, Mondriaan Fonds en NTR Kunststof TV. Op zondag 21 april maakt juryvoorzitter, cabaretier en kunstliefhebber Jan Jaap van der Wal de winnaar bekend in een speciale uitzending van NTR Kunststof TV. De prijs van 10.000 euro is gefinancierd door het Mondriaan Fonds.

Zoro Feigl (Amsterdam, 1983)
Genomineerd door Jeroen Bosch: kunstenaar en oprichter Trendbeheer.com, nieuwssite over actuele kunst in de Randstad.
‘De beelden van Zoro Feigl bewegen, ze draaien, maken geluid, ruisen, piepen en knarsen. Feigls werk is speels en luchtig, maar tegelijkertijd buitengemeen fysiek. Het pakt je direct en onontkoombaar. Het zijn opvallende, sensationele werken, stuk voor stuk eyecatchers, haast sensatiekunst.’ Zo omschrijft Jeroen Bosch zijn keuze voor deze kunstenaar, en hij doet er nog een schepje bovenop: ‘Afbeeldingen volstaan niet, Je moet het zien, voelen, ervaren. De toewijding, de energie en de originaliteit spatten ervan af.’
In het Stedelijk Museum Schiedam stelt Feigl drie recente sculpturen tentoon: machinale beelden die geluid en beweging voortbrengen. Hoewel het om sierlijke bewegingen gaat, is er ook een dreigende ondertoon. In het vroegste beeld van de drie, Chain uit 2008, hangt een ankerketting rond een motorwiel aan het plafond. Zodra het wiel wordt aangedreven, slingert de stalen ketting losjes in de ruimte, in een lange, steeds van vorm veranderende lus: een zachte beweging van harde materialen. Die tegenstelling suggereert dat de sfeer zomaar zou kunnen omslaan: van verleidingskracht naar machtsvertoon. Misschien gebeurt dat ook. De ketting, die kronkelt en ratelt, heeft het venijn van een slang.

Esther de Graaf (Groningen, 1984)
Genomineerd door Ad de Jong, kunstenaar en oprichter van kunstenaarsinitiatief W139 in Amsterdam
Esther de Graaf bouwt ragfijne constructies van eenvoudige materialen, die het licht omspelen en soms ook reflecteren. Ze gebruikt karton, plastic, hout, aluminiumfolie, ijzerdraad en tape. In een enkel geval doen haar sculpturen denken aan telescopen of zonnepanelen. Meestal houden ze het midden tussen een organisch en een architecturaal geraamte, uiterst ijl en licht. Ze demonstreren hun eigen constructie, die is opgetrokken uit transparante modules. In principe zouden ze zich eindeloos kunnen uitbreiden: er schuilt een kiem van woekering in deze bouwsels.
‘Ze zijn een tegenbeeld op onze overgeorganiseerde managementmaatschappij. Losjes, naïef, gemaakt uit de chaos en maar net bij elkaar gehouden, bijna als een overgang naar de volgende staat van beeld zijn. Of juist van géén beeld meer zijn,’ zo schrijft scout Ad de Jong over dit werk. Hij draagt Esther de Graaf voor, omdat zij ‘op een nieuwe en pure manier met simpele materialen fragiele beelden maakt, die een sterke en vooral visuele indruk wekken.’
De Graaf zet zelden of nooit kant en klare beelden op een tentoonstelling neer. Zij bouwt haar sculpturen op in de ruimte waar zij exposeert, past ze daarop aan en relateert ze aan de architectuur ter plaatse.

Saskia Noor van Imhoff (Mission, Canada,1982)
Genomineerd door Marlene Dumas: kunstenaar
Een landschap van kunstwerken. Een decor van kunstwerken. Of: een stilleven van kunstwerken. Saskia Noor van Imhoff ordent een grote diversiteit aan materialen in de ruimte. Fotowerken of video’s kunnen samengaan met schilderijen, maar ook met levende planten en plantachtige figuren van brons. Muren, sokkels en zuilen vormen een onderdeel van de installatie. Ze zijn op sculpturale wijze geplaatst, soms in de vorm van een trechter: die sluist het publiek in het decor, maar verbeeldt ook het filteren van informatie.
‘Ik vind haar visueel intelligent en verrassend, vanwege haar actuele onderwerpen: over de verhouding van kunst tot tentoonstellen en de relatie tussen kunst en verzameling.’ Zo motiveert Marlene Dumas haar keuze. Volgens Dumas neemt Van Imhoff het museumdepot als onderwerp om onze cultuur te kunnen herzien: zij bestudeert de betekenis van tastbare objecten in ons digitale tijdperk. ‘Eerder dan een beeldhouwer is zij misschien een soort beeldbehouwer,’ aldus Dumas.
Voor haar installatie in Schiedam heeft Van Imhoff eerder werk hernomen en herzien, gloednieuwe onderdelen vervaardigd en het museumdepot bezocht. Naast een stilleven uit de zeventiende eeuw van Gerrit van Vucht, koos ze voorwerpen die samen een ruimtelijke weerspiegeling vormen van dat stilleven. Haar installatie rond het genre van het stilleven vormt tegelijk een analytisch en een fijngevoelig herinneringsbeeld.

Chaim van Luit (Heerlen, 1985)
Genomineerd door Stijn Huijts, directeur Bonnefantenmuseum Maastricht
‘Mijn werk lijkt misschien formeel,’ vertelt Chaim van Luit, ‘Maar het ontstaat spontaan, in wisselwerking met mijn omgeving. Ik ga veel naar buiten voor bosbezoek, in de omgeving van Limburg. De sporen van de geschiedenis, speciaal die van de oorlog, kun je daar niet ontwijken. Kort over de grens met Duitsland stuit je op bunkers uit de Tweede Wereldoorlog, die gecamoufleerd zijn met een oxidegroen dat mij als schilder erg interesseert.’ Het moet een kleur zijn die zichzelf graag geheimhoudt: dit bunkergroen. Maar Van Luit trekt het pigment juist naar voren. In de video Removing and Storing Pigments, Hürtgenwald (2012) zien we zijn hand, die zorgvuldig, als de hand van een restaurator, verf van de bunkermuur krabt. Het geluid is rauw: metaal schrapend op beton, als een metafoor voor de geschiedenis die schrijnt. De video past bij de muurschildering Monochrome (2012-13): een metersgrote groene rechthoek van pigment en bindmiddel. Geometrische abstractie? Zeker, maar hier wordt ook de camouflagekleur in het daglicht gezet. Behalve een restaurator, is Van Luit een kaper van het verleden.

Femmy Otten (Amsterdam, 1981)
Genomineerd door Toos Arends, directeur CBK Drenthe
Femmy Otten schakelt met zachte hand tussen de tweede en derde dimensie. Tekenkunst, schilderkunst en beeldhouwkunst gaan vloeiend in elkaar over. Ze maakt wandreliëfs, portretten van vrouwen en mannen, die zich bewegen op het punt van verschijnen en verdwijnen. Het is alsof zij, met hun verfijnde gezichten, uit een andere tijd stammen, van lang geleden. Toch voegen ze zich ook rimpelloos naar het hier en nu, met alle reproducties van dien. Soms komt één portret terug in reliëf, maar ook als geschilderde versie van een ingelijste foto.
Otten kan volgens Toos Arends tijden overbruggen: ze herinnert aan de Griekse en Etruskische oudheid, maar tegelijk aan de houten sculpturen van Stephan Balkenhol; aan fresco’s uit de renaissance, maar soms ook aan de abstracte kunst. Verleden en heden vormen een totaalbeeld dat je als kijker niet meer loslaat, stelt Arends. En zij roemt het mysterie van deze portretten, waarin persoonlijke herinneringen samengaan met die uit de mythologie.
Otten vervaardigt een eigen fabelwereld, waarin ze zowel haar kennis van de kunstgeschiedenis als haar intuïtie laat stromen. Evenals in de oudheid en in onze dromen, vergroeien dier en mens hier met elkaar. Het werk is vervuld van een versluierde erotiek. Ook worden er magische krachten in ontketend. Rond de portretten, staan scherpe pijlen en abstracte tekens die als amuletten fungeren. Otten viert een broze schoonheid in haar werk. Soms krijgt die schoonheid vleugels, maar elders raakt ze gehavend en is haar gezicht geschaafd. Om het evenwicht te bewaren, doemen de occulte symbolen op: ze bezweren de vergetelheid en het boze oog.

Bij de tentoonstelling organiseert het Stedelijk Museum Schiedam een activiteitenprogramma.
In het Museumweekend kunt u op zondag 7 april (14.00 uur) meedoen met rondleidingen door Sacha Bronwasser, jurylid en criticus van de Volkskrant, en Wilma Sütö, conservator van de tentoonstelling. Ook in het laatste weekend, tijdens de Volkskrantdag op zondag 16 juni, is er een programma van rondleidingen (aanvang 14.00 uur). Verder interviewt Sacha Bronwasser dan de deelnemende kunstenaars. Tot besluit van deze dag wordt de publieksfavoriet bekend gemaakt. Als bezoeker bent u van harte uitgenodigd uw favoriet aan te geven op het daarvoor beschikbare formulier.


Terug naar overzicht
 
NIEUWSBRIEF ONTVANGEN?
 
Meld je aan!
Lees meer